April 30th, 2009
Teatrzyk Zielona Gęś - miniatury dramatyczne Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego, w których obecny jest groteskowy dowcip oraz absurdalne poczucie humoru. Utwory wchodzące w skład później zebranego tomiku stylizowane były na scenariusze scenek rodzajowych i bazowały na pojęciu gagu.
“Teatrzyk Zielona Gęś” miał swoją premierę w 1946 roku. Ten “najmniejszy teatrzyk świata” ukazywał się co tydzień na łamach “Przekroju”. Alojzy Gżegżółka, Fafik, Osiołek Porfirion, prof. Bączyński i inni aktorzy przedstawiali w swoich króciutkich scenkach zarówno typowe przywary, jak i cnoty Polaków, aktualia polityczne. Gałczyński nie chciał rozpamiętywać wojny, pisać o walczących rodakach. Chciał “przemienić pluchę w słońce”. Zacząć nowy okres, pokazać Polaków w krzywym zwierciadle. Wpłynąć na rozwój i odbudowę kraju.
“Zielona Gęś” liczy ponad 160 utworów i ukazywała się do roku 1950. Była ukochanym dzieckiem Gałczyńskiego, pokazywała wszechobecne nonsensy i kąsała tych, którzy zasłużyli.
“Teatrzyk Zielona Gęś” jest już kultowym dziełem, które wyróżnia się inteligentnym humorem, ironią, poetyckością i nawet po tylu latach w całkiem innej rzeczywistości, potrafi rozweselić i otworzyć oczy rodakom.
April 30th, 2009
Radio Erewań - w okresie PRL-u nazwa fikcyjnego źródła nierzetelnych informacji, symbolizująca komunistyczną propagandę i wyszydzająca jej metody. Nazwa radia, ze względów geopolitycznych, zaczerpnięta została z rosyjskiej nazwy stolicy Armenii - miasta Erywań.
Radio Erewań było przede wszystkim tematem serii dowcipów o tematyce politycznej. W późniejszym okresie także symbol nierzetelności dziennikarskiej.
Typowy dowcip (Za zbiorem dowcipów “Polityczny wic”):
Radio Erewań podaje: Grupa komunistów chińskich zaatakowała pracujący w polu radziecki traktor. Traktor odpowiedział celnym ogniem kilku dział rakietowych, po czym odleciał w kierunku Moskwy. Ministerstwo Rolnictwa ostrzega chińskich towarzyszy, że jeśli incydent się powtórzy, na pola zostaną wysłane kombajny.
Większość dowcipów ma charakter pytań słuchaczy do Radia Erewań, a w odpowiedzi często pojawia się wprowadzające w puentę “ale”.
Linki zewnętrzne
- Zbiór kilkudziesięciu pytań do Radia Erewań
April 30th, 2009
Potrzebie - to słowo zaczerpnięte z języka polskiego, swoista ciekawostka socjologiczna połowy XX wieku w USA
Historia
W 1953 roku Harvey Kurtzman, redaktor czasopisma MAD, poszukując obcych przedziwnie brzmiących słów sięgnął po wielojęzyczną ulotkę aspiryny i zaintrygował się tym słowem. Umieścił je na różnych przedmiotach w komiksie jako rodzaj absurdalnego humoru, tzw. meaningless background gag, swoistą niezrozumiałą i absurdalną ciekawostkę dla uważnego czytelnika.
Po publikacji w ciągu kilku lat słowo to stało się tzw. catch phrase czyli zwrotem wielokrotnie powtarzanym w codziennej konwersacji młodych ludzi.
Ciekawostki
- produkowano T-shirty z napisem potrzebie
- w satyrycznej wersji Canterbury Tales Chaucer’a opublikowanym w MAD pojawia się fragment: Whon thot Aprille swithin potrzebie, the burgid prillie gives one heebie-jeebie.
- Donald Knuth, autor systemu TeX, w wieku 19 lat opublikował w 33 wydaniu MAD nowy system miar i wag, w którym potrzebie jest elementarną jednostką długości i podstawą innych jednostek. Jedno potrzebie jest równe średniej grubości 26 numeru MAD, czyli 2.263348517438173216473 mm.
- trębacz jazzowy Bob Brookmeyer skomponował utwór Potrezebie (z dodatkowym e), wydany w 1954 roku na płycie The Dual Role of Bob Brookmeyer (wydanie CD w 1992).
- potrzebie było kultowym hasłem dostępowym do systemów komputerowych (analogicznie do polskiego Dupa.8).
Linki
April 30th, 2009
PWN Nowe Stuby
Koszmar bibliotekarza
Archiwum | Karty postaci
WikiGracze
Liczba punktów od
24.12.2005
Aktualizacja:0
Seval
2 055
Joy
1 746
nameless
750
wames
713
kirq
611
Pietras1988
656
Palladinus
435
MG
326
Szumyk
283
Derbeth
214
Borry
175
Catz
154
Panther
133
meteor2017
89
Polarianin
65
MonteChristof
55
Serpens
54
KrzysztofLis
50
Hołek
36
Mataga
35
Skrzeczu
30
Basik07
25
Fisher1st
24
Borkowicz
15
Adam44
10
Voytek s
5
Pamiętasz kręte schody wieży? Pamiętasz bibliotekę, do której one prowadziły i krzątającego się w niej starego bibliotekarza. Na półkach był porządek, książki lśniły ostrym blaskiem. Teraz tylko kurz na nich, bo starzec nie może już sam podołać swemu zadaniu. Zbyt wiele pracy, a nowej ciągle przybywa, przybywa i przybywa… Jest zapewne w którejś z sal, ale kto go odnajdzie, kto spyta jak należy układać książki na półkach. Eh! Ostatnio jedna z sal zarosła krzakami, trzeba je wszystkie wykosić, aby książki były łatwiej dostępne na półkach.
- Opis realizacji: Wstawiaj odpowiednie kategorie na stronach znajdujących się tutaj. Przezorny bibliotekarz zostawił w swym sekretariacie zapiski, które mogą być pomocne. To zadanie dotyczy tylko stron, które jeszcze nie mają przypisanej kategorii. Jeżeli artykuł ma kategorię nadrzędną i podrzędną jednocześnie, usuń niepotrzebną kategorie nadrzędną (czyli krzaczek). Ah, jeszcze jedno, stary bibliotekarz nie lubi nadmiaru segregatorów, więc daje punkty tylko za max 3 kategorie w danym artykule. Ostatni jeden z ślusarzy przyniósł mu magiczny klucz, który odpowiednio używany, może być bardzo przydatny.
- WikiMistrz: ABach
- Termin zgłoszenia: 10 grudnia 2005
- Termin realizacji: bezterminowo
- Liczba punktów do zdobycia:
- 5 pkt za wycięcie krzaczka w artykule (czyli usunięcie zbędnej nadkategorii)
- 5 pkt za każdą odpowiednio przypisaną kategorię do artykułu, który do tej pory nie miał kategorii (max 3 nowe kategorie będą oceniane)
- 3 pkt jeżeli kategoria była zbyt ogólna i można było wpisać bardziej szczegółową (tzn. podkategorię).
- 10 pkt za uzasadnione stworzenie nowej podkategorii (minimum 5 stron z szansami na większą ilość artykułów w tej kategorii i powyżej 50 stron w dotychczasowej (nad)kategorii) - nie dotyczy na razie artykułów biologicznych. (+ 3 pkt za każdy artykuł w tej podkategorii)
- 5 pkt za wstawienie bardziej precyzyjnej kategorii do artykułu
- 10 - 500 pkt za udział w rekategoryzacji danej kategorii miesiąca (całkiem nowe zadanie, więc i punktacja na razie nie sprecyzowana)
- Poniżej wpisz wynik realizacji + podpis (z godziną)
Zadania zrealizowane
-
- Tostedt, Szpiedzy tacy jak my, Panel administracyjny, Brolly, Profibus, Teemu Selanne, Rudolf III Saski, Usagi, Barbara Legnicka, Dyrektywy Gwiezdnej Floty Zjednoczonej Federacji Planet, Ananda Marga 55, Anemograf 3 (Instrumenty meteorologiczne), CH Plejada bytom 0 usunięty (błąd ort i reklama), CV/Gate 0 (usunięta kategoria - jest Elektrofony), Centra Spółka Akcyjna, Dagoth Ur, Eusebio da Silva Ferreira, Farsite, FreeCD 30 kirq dyskusja 13:58, 19 mar 2006 (CET)
- GeForce 7 3 (należało usunąć info o cenie produktu), Lauren, Mamoudzou, Mefisto, Napinacze pasów 20, Netia Ventures, (NPA, nieency, prawdopodobnie w takiej formie poleci) Ochojec (dzielnica Rybnika), Offgolf, Orkiestra św. Mikołaja 15, Wola Marzeńska 3 (Gmina Sędziejowice), Bitwa pod Oriskany 5 kirq dyskusja 19:41, 19 mar 2006 (CET)
- Cindy Crawford 5, Cryptic 0 (hasło usunięte), Yoko, Ian MacKaye, Napster, Eddie Clarke, Związek Komunistów 25, Anton Fokker 0 (miał juz jedną kat.), Wasteland (MMORPG), Seimaden, PVM (format pliku), Rezerwat przyrody Wełna, Halil Altintop, Dźwignia finansowa, Gross-Bieberau 45 23:41, 25 mar 2006 (CET)
- Bielizna (grupa muzyczna), Kia Motors, Skidel, Screaming for Vengeance 20, Jeziorak Iława 3 (Polskie kluby piłkarskie, o ile nie poleci przez SDU), Javier Zanetti, Rezerwat przyrody Gązwa, Warsaw Pakt, Kujawiak (taniec), Gwara mazowiecka, Lambeth walk, Country-dance 40, Gazowiec (typy statków, do wyboru było jeszcze statki według typów ;), Conga 5, Chłodniowiec 3 (typy statków), Wybuch fizyczny, Maciej Żak, Okręg przemysłowy Itabira, Przełęcz Szopka20 21:00, 26 mar 2006 (CEST)
Razem 300
- Tweek kategorie: Postacie z filmów animowanych, South Park, Bohaterowie South Park 08:41, 29 wrz 2007
- Nikola Georgiew kategorie: Filologia 08:08, 29 wrz 2007
- Toy Story kategoria: Filmy animowane 08:12, 29 wrz 2007
- Tomasz Różycki (wokalista) kategoria: Polscy piosenkarze 08:14, 29 wrz 2007
- Świderek (ślimak) kategoria: Ślimaki, Zwierzęta akwariowe, Mięczaki 08:20, 29 wrz 2007
- Day before death kategoria: Polskie grupy muzyczne 08:27, 29 wrz 2007
- OneRepublic kategorie: Grupy muzyczne 08:32, 29 wrz 2007, Amerykańskie grupy muzyczne 15:26, 29 wrz 2007
- One string loose kategoria: Gatunki muzyczne 08:34, 29 wrz 2007
- Ampullaria kategorie: Mięczaki, Ślimaki 08:35, 29 wrz 2007
- Edward Soroka kategoria: Polscy publicyści 08:43, 29 wrz 2007
- Freestyle kategoria: Taniec 08:47, 29 wrz 2007
- Gimnazjum i Liceum Sióstr Zmartwychwstanek kategorie: Szkoły, Polskie gimnazja od 1999 roku, Polskie licea ogólnokształcące 08:53, 29 wrz 2007
- Silent Circle kategorie: Grupy muzyczne, Niemieckie grupy muzyczne, Dance 13:39, 29 wrz 2007
- Ruff ‘n’ Tumble kategorie: Gry komputerowe, Gry komputerowe w XX wieku, 1994 w grach komputerowych 14:24, 29 wrz 2007
- Protos z Rodos kategoria: Rzeźbiarze 14:30, 29 wrz 2007
- płaszczoobrosłe kategoria Głowonogi. 10:00, 13 kwi 2006 (CET) 5
- Skrzeczu Dyskusja 22:59, 27 maja 2006 (CEST)
- Teatrzyk Zielona Gęś kategorie: , 22:20, 26 maja 2006
- Memento mori
- Trener
- Serpens 17:53, 17 cze 2006 (CEST)
- cekotrofia - szczegółowa
- ksantofil - szczegółowa
- karotenoid - dodatkowa
- mrówkowate - krzaczki
- myrmekologia - krzaczki
- kategoria: hodowla mrówek - dodatkowa
- langusta - szczegółowa
- teropody - krzaczek
- strobilizacja - szczegółowa
- polip (biologia) - szczegółowa
- chełbia modra - szczegółowa
- strunowce niższe - krzaczek
- zając polarny - szczegółowa
- efyra - szczegółowa ‘V
- Migol
- Bratobójcza Wojna 23:10, 29 wrz 2006 (CEST)
- Jeff Grubb 14:54, 30 wrz 2006 (CEST)
- Święta Anastazja 10:23, 5 paź 2006 (CEST)
- Wędrowiec (książka) 17:16, 5 paź 2006 (CEST)
- Airbus A310-300 17:24, 5 paź 2006 (CEST)
- Cesar Andres Carignano 17:38, 5 paź 2006 (CEST)
- Zwężka Venturiego 13:02, 6 paź 2006 (CEST)
- Rozpuszczanie 13:10, 6 paź 2006 (CEST)
- Roztwarzanie 13:12, 6 paź 2006 (CEST)
- Bitwa pod Portlandem 12:31, 8 paź 2006 (CEST)
- Bitwa pod Peluzjum 02:12, 9 paź 2006 (CEST)
- Just Cause (gra komputerowa) 02:21, 9 paź 2006 (CEST)
- Angtoria 02:26, 9 paź 2006 (CEST)
- Lynn Abbey 21:49, 10 paź 2006 (CEST)
- Troponina 22:42, 10 paź 2006 (CEST)
- DHT (Distributed hash table) 22:50, 10 paź 2006 (CEST)
- Droga wojewódzka nr 218 23:25, 11 paź 2006 (CEST)
- Siatka ortograficzna 23:35, 11 paź 2006 (CEST)
- Siatka stereograficzna 23:37, 11 paź 2006 (CEST)
- KATEGORIA: Angielscy snookerzyści - nowa, lista przeniesionych:
- 01:30, 14 paź 2006 (hist) (różn) Rex Williams (kat.) (jako ostatnia)
- 01:29, 14 paź 2006 (hist) (różn) Jimmy White (kat.) (jako ostatnia)
- 01:29, 14 paź 2006 (hist) (różn) John Spencer (snookerzysta) (kat.) (jako ostatnia)
- 01:28, 14 paź 2006 (hist) (różn) Sidney Smith (kat.) (jako ostatnia)
- 01:28, 14 paź 2006 (hist) (różn) Willie Smith (kat.) (jako ostatnia)
- 01:28, 14 paź 2006 (hist) (różn) Mark Selby (kat.) (jako ostatnia)
- 01:26, 14 paź 2006 (hist) (różn) John Pulman (kat.) (jako ostatnia)
- 01:25, 14 paź 2006 (hist) (różn) Barry Pinches (kat.) (jako ostatnia)
- 01:25, 14 paź 2006 (hist) (różn) Joe Perry (snookerzysta) (kat.) (jako ostatnia)
- 01:25, 14 paź 2006 (hist) (różn) John Parrott (kat.) (jako ostatnia)
- 01:24, 14 paź 2006 (hist) (różn) Tom Newman (kat.) (jako ostatnia)
- 01:24, 14 paź 2006 (hist) (różn) Ronnie O’Sullivan (kat.) (jako ostatnia)
- 01:23, 14 paź 2006 (hist) (różn) Shaun Murphy (kat.) (jako ostatnia)
- 01:22, 14 paź 2006 (hist) (różn) Graham Miles (kat.) (jako ostatnia)
- 01:22, 14 paź 2006 (hist) (różn) Ian McCulloch (kat.) (jako ostatnia)
- 01:21, 14 paź 2006 (hist) (różn) Stephen Lee (kat.) (jako ostatnia)
- 01:21, 14 paź 2006 (hist) (różn) Fred Lawrence (kat.) (jako ostatnia)
- 01:20, 14 paź 2006 (hist) (różn) Mark King (kat.) (jako ostatnia)
- 01:20, 14 paź 2006 (hist) (różn) Joe Johnson (kat.) (jako ostatnia)
- 01:20, 14 paź 2006 (hist) (różn) Shailesh Jogia (kat.) (jako ostatnia)
- 01:19, 14 paź 2006 (hist) (różn) Paul Hunter (kat.) (jako ostatnia)
- 01:19, 14 paź 2006 (hist) (różn) Michael Holt (kat.) (jako ostatnia)
- 01:18, 14 paź 2006 (hist) (różn) Barry Hawkins (kat.) (jako ostatnia)
- 01:17, 14 paź 2006 (hist) (różn) Dave Harold (kat.) (jako ostatnia)
- 01:16, 14 paź 2006 (hist) (różn) Anthony Hamilton (kat.) (jako ostatnia)
- 01:16, 14 paź 2006 (hist) (różn) David Gray (snookerzysta) (kat.) (jako ostatnia)
- 01:15, 14 paź 2006 (hist) (różn) Tom Ford (snookerzysta) (kat.) (jako ostatnia)
- 01:15, 14 paź 2006 (hist) (różn) Peter Ebdon (kat.) (jako ostatnia)
- 01:13, 14 paź 2006 (hist) (różn) Tom Dennis (kat.) (jako ostatnia)
- 01:13, 14 paź 2006 (hist) (różn) Steve Davis (kat.) (jako ostatnia)
- 01:12, 14 paź 2006 (hist) (różn) Joe Davis (kat.)
- 01:11, 14 paź 2006 (hist) (różn) Fred Davis (kat.)
- 01:10, 14 paź 2006 (hist) (różn) Allister Carter (kat.)
- 01:10, 14 paź 2006 Nigel Bond (kat.)
- 01:09, 14 paź 2006 Stuart Bingham (kat.)
Pan Samochodzik
- dodana kat:Kruk (pomost bojowy)-Kolumbaria-Ostium-Esplanada
- zmiana kat:Wielka kolonizacja-Wieki ciemne-Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią-Literatura polska - średniowiecze-Powstanie Aristonikosa
- krzak: Carthago Nova-Prawo rzymskie-Prokopiusz z Cezarei
- –Kurka Wodna 13:35, 6 cze 2007 (CEST)
Hermetyczny Garaż - Dodano
Udział w kategorii miesiąca
- Derbeth
- Niesamowity dwór +1 (pierwsza)
- Massawa +1 (pierwsza)
- Goguś Kwabotyn +1 (pierwsza)
- Dolnołużyczanie +1 (pierwsza)V
April 30th, 2009
Ten artykuł dotyczy formy teatralnej. Zobacz też: burleska w muzyce.
KittyKitty BangBang w burlesce, 2004
Burleska to forma teatralna używająca w ograniczonym zakresie muzyki – głównie recitativo i pieśni. Powstała w XVIII wieku jako parodia poważnych tematów, często dzieł operowych lub operetkowych.
W formie plebejska, nierzadko wulgarna. Burleska pojawia się w drugiej połowie XIX wieku w Stanach Zjednoczonych jako odmienna forma, nazywana także British Blondes (brytyjskie blondynki). Przedstawienia tej formy burleski miały silnie erotyczne podłoże. Opierała się na grupowych tańcach, śpiewach i skeczach, młodych, skąpo ubranych aktorek, zwykle blondynek. W XX wieku burleskę wzbogacono o striptease.
April 30th, 2009
Teatrzyk Zielona Gęś - miniatury dramatyczne Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego, w których obecny jest groteskowy dowcip oraz absurdalne poczucie humoru. Utwory wchodzące w skład później zebranego tomiku stylizowane były na scenariusze scenek rodzajowych i bazowały na pojęciu gagu.
“Teatrzyk Zielona Gęś” miał swoją premierę w 1946 roku. Ten “najmniejszy teatrzyk świata” ukazywał się co tydzień na łamach “Przekroju”. Alojzy Gżegżółka, Fafik, Osiołek Porfirion, prof. Bączyński i inni aktorzy przedstawiali w swoich króciutkich scenkach zarówno typowe przywary, jak i cnoty Polaków, aktualia polityczne. Gałczyński nie chciał rozpamiętywać wojny, pisać o walczących rodakach. Chciał “przemienić pluchę w słońce”. Zacząć nowy okres, pokazać Polaków w krzywym zwierciadle. Wpłynąć na rozwój i odbudowę kraju.
“Zielona Gęś” liczy ponad 160 utworów i ukazywała się do roku 1950. Była ukochanym dzieckiem Gałczyńskiego, pokazywała wszechobecne nonsensy i kąsała tych, którzy zasłużyli.
“Teatrzyk Zielona Gęś” jest już kultowym dziełem, które wyróżnia się inteligentnym humorem, ironią, poetyckością i nawet po tylu latach w całkiem innej rzeczywistości, potrafi rozweselić i otworzyć oczy rodakom.
April 30th, 2009
Pomnik Sołtysa w Wąchocku
Sołtys Wąchocka – obok bohatera zbiorowego, jakim są mieszkańcy Wąchocka, jest jedyną indywidualną postacią dowcipów i opowiastek. Na jego cześć wzniesiono w Wąchocku nawet pomnik.
Drukiem ukazało się kilka tomików dowcipów o sołtysie i wąchocczanach. Są one zbudowane wg tego samego schematu “pytanie + odpowiedź”. Pytanie zaś zaczyna się zwykle od Dlaczego w Wąchocku…? albo Dlaczego sołtys w Wąchocku…?, np.:
— Dlaczego w Wąchocku powiesiły się dwa konie?
— Bo im sołtys powiedział: “Wiśta!”
W roku 1994 Wąchock odzyskał prawa miejskie i stanowisko sołtysa zostało zastąpione stanowiskiem burmistrza.
Pieczęć i podpis sołtysa z 1989 roku
April 30th, 2009
Potrzebie - to słowo zaczerpnięte z języka polskiego, swoista ciekawostka socjologiczna połowy XX wieku w USA
Historia
W 1953 roku Harvey Kurtzman, redaktor czasopisma MAD, poszukując obcych przedziwnie brzmiących słów sięgnął po wielojęzyczną ulotkę aspiryny i zaintrygował się tym słowem. Umieścił je na różnych przedmiotach w komiksie jako rodzaj absurdalnego humoru, tzw. meaningless background gag, swoistą niezrozumiałą i absurdalną ciekawostkę dla uważnego czytelnika.
Po publikacji w ciągu kilku lat słowo to stało się tzw. catch phrase czyli zwrotem wielokrotnie powtarzanym w codziennej konwersacji młodych ludzi.
Ciekawostki
- produkowano T-shirty z napisem potrzebie
- w satyrycznej wersji Canterbury Tales Chaucer’a opublikowanym w MAD pojawia się fragment: Whon thot Aprille swithin potrzebie, the burgid prillie gives one heebie-jeebie.
- Donald Knuth, autor systemu TeX, w wieku 19 lat opublikował w 33 wydaniu MAD nowy system miar i wag, w którym potrzebie jest elementarną jednostką długości i podstawą innych jednostek. Jedno potrzebie jest równe średniej grubości 26 numeru MAD, czyli 2.263348517438173216473 mm.
- trębacz jazzowy Bob Brookmeyer skomponował utwór Potrezebie (z dodatkowym e), wydany w 1954 roku na płycie The Dual Role of Bob Brookmeyer (wydanie CD w 1992).
- potrzebie było kultowym hasłem dostępowym do systemów komputerowych (analogicznie do polskiego Dupa.8).
Linki
April 30th, 2009
Taktowny dowcip (gr. εὐτραπελία, eutrapelia) - w etyce Arystotelesa cnota stanowiąca złoty środek między błazeństwem a nieokrzesaniem. Wydaje się, że współcześnie taktowny dowcip, błazeństwo i nieokrzesanie uznaje się najczęściej za fakty pozaetyczne. Pojęcie taktownego dowcipu wywarło znaczny wpływ na średniowieczne i wczesnonowożytne pojęcie dworności, z którym było też w owych czasach utożsamiane.
W siódmym rozdziale II księgi Etyki nikomachejskiej (1108 a) Arystoteles odnosi pojęcie taktownego dowcipu do przyjemności tkwiącej w zabawie i żartach - brak umiaru w tej przyjemności to o ile jest on nadmiarem błazeństwo (także “kpiarstwo”), o ile jest on niedomiarem nieokrzesanie (także “brak zmysłu humoru”).
Pojęciu taktownego dowcipu omówione jest szerzej w ósmym rozdziale księgi IV Etyki nikomachejskiej (1127 b i nn.). Arystoteles zauważa, że w życiu ludzkim w ramach odpoczynku istnieją rozrywki i żarty. Twierdzi, że w dziedzinie rozrywek i żartów istnieją reguły stanowiące o tym, jak trzeba mówić i czego trzeba słuchać. W stosunku do złotego środka jakim jest taktowny dowcip wykroczeniem poza te reguły jest prostackie błazeństwo, pragnienie wywołania śmiechu niezależnie od zasad przyzwoitości. Wykroczeniem poza te reguły jest także brak ogłady, nieokrzesanie rozumiane jako brak zmysłu humoru powodowane niedostateczną giętkością charakteru. Inaczej niż (z reguły) współcześnie, giętkość charakteru Grecy uznawali za cnotę, dzięki czemu mogli uznać charakterystyczne dla barbarzyńców nieokrzesanie za wadę etyczną.
W podobny sposób pojęcie taktownego dowcipu omawia trzydziesty rozdział I księgi Etyki wielkiej (1193 a) (”A taktowny dowcip jest zachowaniem umiaru między błazeństwem a nieokrzesaniem i dotyczy żartów”), przy czym wprowadza się tu rozróżnienie dwóch znaczeń terminu “taktowny dowcip”: pierwsze to umiejętność taktownego żartowania, drugie to umiejętność znoszenia taktownych żartów. “Błazen” uważa, że wolno mu wyśmiewać każdego i wszystko, “człowiek nieokrzesany” nie pozwala, by żartowano z niego, ani sam nie żartuje, a na żarty reaguje gniewem.
April 29th, 2009
Taktowny dowcip (gr. εὐτραπελία, eutrapelia) - w etyce Arystotelesa cnota stanowiąca złoty środek między błazeństwem a nieokrzesaniem. Wydaje się, że współcześnie taktowny dowcip, błazeństwo i nieokrzesanie uznaje się najczęściej za fakty pozaetyczne. Pojęcie taktownego dowcipu wywarło znaczny wpływ na średniowieczne i wczesnonowożytne pojęcie dworności, z którym było też w owych czasach utożsamiane.
W siódmym rozdziale II księgi Etyki nikomachejskiej (1108 a) Arystoteles odnosi pojęcie taktownego dowcipu do przyjemności tkwiącej w zabawie i żartach - brak umiaru w tej przyjemności to o ile jest on nadmiarem błazeństwo (także “kpiarstwo”), o ile jest on niedomiarem nieokrzesanie (także “brak zmysłu humoru”).
Pojęciu taktownego dowcipu omówione jest szerzej w ósmym rozdziale księgi IV Etyki nikomachejskiej (1127 b i nn.). Arystoteles zauważa, że w życiu ludzkim w ramach odpoczynku istnieją rozrywki i żarty. Twierdzi, że w dziedzinie rozrywek i żartów istnieją reguły stanowiące o tym, jak trzeba mówić i czego trzeba słuchać. W stosunku do złotego środka jakim jest taktowny dowcip wykroczeniem poza te reguły jest prostackie błazeństwo, pragnienie wywołania śmiechu niezależnie od zasad przyzwoitości. Wykroczeniem poza te reguły jest także brak ogłady, nieokrzesanie rozumiane jako brak zmysłu humoru powodowane niedostateczną giętkością charakteru. Inaczej niż (z reguły) współcześnie, giętkość charakteru Grecy uznawali za cnotę, dzięki czemu mogli uznać charakterystyczne dla barbarzyńców nieokrzesanie za wadę etyczną.
W podobny sposób pojęcie taktownego dowcipu omawia trzydziesty rozdział I księgi Etyki wielkiej (1193 a) (”A taktowny dowcip jest zachowaniem umiaru między błazeństwem a nieokrzesaniem i dotyczy żartów”), przy czym wprowadza się tu rozróżnienie dwóch znaczeń terminu “taktowny dowcip”: pierwsze to umiejętność taktownego żartowania, drugie to umiejętność znoszenia taktownych żartów. “Błazen” uważa, że wolno mu wyśmiewać każdego i wszystko, “człowiek nieokrzesany” nie pozwala, by żartowano z niego, ani sam nie żartuje, a na żarty reaguje gniewem.
